محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
103
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
دويمه ، حمضه ، غلافقه ، مخا ، كمران * حرده « 1 » ، لسعه « 2 » ، شرمه ، عشيره ، رنقه ، خصوف « 3 » ، ساعد ، مهجم ، وجز آنها مىباشد . أبين ، ناحيتي است ، شهرهايش : عدن ، لهج است . ناحيت عثّر ، شهرهايش : بيش ، حلى ، سرّين ، وناحيت سروات است . بخش كوهستانى ، سردسير است ونجد [ اليمن ] خوانده مىشود [ خوش هوا وارزان بها وپرميوهتر از تهامه است ] وقصبهء آن صنعاء است ، از شهرهايش صعده ، نجران ، جرش ، عرف ، جبلان ، جند ، ذمار ، نسفان ، يحصب ، سحول ، مذيخره ، خولان [ وجز آن ] است . احقاف ناحيتي است [ كه در آن جا جز شن زار چيزى نديدم چنانكه خدا گويد : آن باد بر هر چه گذرد ، آن را مىپوساند ( قرآن 51 : 42 ) ] تنها شهر آن حضرموت است [ كه در ميان شنها است ] . مهره : ناحيتي است كه شهر آن شحر « 4 » است [ وچند شهر در كرانهء دريا وپشت آن دارد كه نامهايشان را فراموش كردهام ] . سبا : ناحيتي است ، [ كه در پيرامنش چند دهكدهء منبردار هست وقصبهاى آباد دارد ] . عمان : قصبهء آن صحار است . وشهرهايش : نزوه ، سرّ ، ضنك *
--> ( 1 ) ياقوت 4 : 1036 : 8 وأبو الفداء ع : 91 ، پ : 125 : 7 . ( 2 ) چ ع 53 : 3 - 5 پ 76 . ( 3 ) ياقوت 2 : 97 : 21 و 2 : 450 : 8 - 9 ، يعقوبي . بلدان ع 318 ، 320 پ 97 - 98 . ( 4 ) چ ع 53 : 11 پ : 77 .